1.5- DAYANIŞMA-ÖRGÜTSEL SİVİL TOPLUM
a) Siyasi Partiler
Siyasi partiler demokratik hayatın vazgeçilmez unsurudur. Siyasi partilerin gelişmediği, yeterince örgütlenmediği ortamlarda çok partili siyasal yaşamın etkinliği sağlanamaz.
Ülkemizde çok partili siyasi sistemin yolunu açan, ona öncülük eden CHP, bugüne kadar yaşanan üç ara rejimin olumsuzluklarına rağmen, sürdürülmekte olan çok partili siyaseti, Türkiye insanının parlamenter düzene ve demokrasiye olan bağlılığının göstergesi olarak kabul eder.
Örgütlü toplumu ve çok partili çoğulcu demokrasiyi savunan CHP, yaşamın her alanının siyasallaşmasını, siyasetin toplumun katmanları arasında yaygınlaşmasını, siyasi partilerin ülkenin her yöresinde etkinlik kazanmasını öngörür.
Cumhuriyet Halk Partisi, 1982 Anayasası’nın, siyasi partilerin yapılanma, örgütlenme ve çalışma koşullarına getirdiği, çoğulcu demokrasinin doğal gelişimini engelleyen tüm kısıtlamaların kaldırılmasını amaçlar.
Halkın politika ve partilerle yabancılaşmasını amaçlayan, toplum kesimlerinin siyasete geniş boyutta katılımını kısıtlayan anlayışları reddeder.
Sivil toplum örgütlerinin siyasi partilerle ilişki kurabilmelerini, kişilerin yaptığı işi veya görevinin siyasi partilerle üyeliğin engeli olmamasını savunur.
Gençlerin ve kadınların siyasi partilerde ve siyasette, doğrudan ve daha aktif olarak yer alabilmelerinin önündeki engellerin kaldırılmasını, partilerde kadın ve gençlik kollarının kurulmasını öngörür.
Ülkenin demokratikleşmesinin ön koşulu olarak, siyasi partilerin işleyişinde ve örgüt yapılanmalarında parti içi demokrasinin ve katılımcılığın yaşama geçirilmesini gerekli görür.
CHP, siyasi partilerin halka açılışı ölçüsünde çoğulcu demokrasimizin derinlik ve güç kazanacağına inanır.
b)Sendikalar
Çalışma yaşamının temel kurumları olan “sendika özgürlüğü” ile “toplu sözleşme ve grev hakkı”nı Türkiye toplumuna kazandıran CHP, bu özgürlükten ve haktan tüm çalışanların yararlanmasını öngörür.
Çalışanların, sendikalar yoluyla, ekonominin yönlendirilip düzenlenmesine etkin biçimde katılmalarını amaçlar.
CHP, ara rejimlerin çalışma yaşamı ve sendikacılık hareketi üzerine getirdiği tüm engeller ve olumsuzlukları gidermeye kararlıdır.
Sendikaların siyasi partilerle ilişki kurmaları, çalışanların sendikalara üyelikleri ve sendikalara yönetici seçilebilme süreçlerindeki kısıtlayıcı düzenlemelerin kaldırılmalarını öngörür.
CHP, sendikaların kendi iç düzenlerinde ve işleyişlerinde demokrasi ilkelerine ve gereklerine daha ileri ölçüde uymalarının sendikal hareketin etkinliğini arttırıcı bir unsur olarak değerlendirir.
c) Dernekler, Meslek Örgütleri, Vakıflar
CHP, dernek, meslek örgütleri ve vakıfları, çoğulcu demokrasinin ve sivil toplum yapılanmasının vazgeçilmez kurumları olarak değerlendirmektedir.
Yurttaşlarımızın ortak amaç, çıkar veya işlevlerinin yerine getirilebilmesi için, birlikteliklerin, dayanışmaların aracı olan bu kurumların, özgürce örgütlenebilmeleri ve gelişebilmeleri desteklenecektir.
Ara rejimlerin bu alanda getirdiği kısıtlamalar, dernek, meslek odaları ve vakıflara getirilen siyasi partilerle ilişki kurma ve siyaset yasakları ile diğer tüm engeller kaldırılacaktır.
Bu kuruluşların, kendi birikim ve ilgi alanlarında genel ve yerel yönetimlerin karar süreçlerine katılmaları sağlanacaktır. Böylelikle, bu süreçlerin demokratikleşmesi, özellikle yerel yönetimlerin toplumun farklı kesimlerinin katılımına açılması gerçekleştirilecektir.
Bu kurumların, tüketici hakları, doğa ve çevrenin korunması, kent yapılanması, sağlık, eğitim, kültür ve turizm alanlarında yerel yönetimlerle dayanışma içinde etkinlikte bulunmaları özendirilecektir.
Her alanda kurulan vakıflarla karşılıklı ilişkiyi geliştirmeyi ve vakıfların toplum hayatında daha etkili olmasını amaçlayacaktır.
CHP, meslek odalarının, meslek mensuplarının hak ve çıkarlarını savunacak; demokrasimizin derinleştirilmesi, sivil toplumun yaygınlaşarak güçlenmesi doğrultusundaki çalışmalarını kararlılıkla destekleyecektir.
d) Kooperatifler
Demokratik kooperatifleri, dayanışma ve sivil toplum yapılanmasının önemli örgütleri olarak değerlendiren CHP, bu kurumların ülkenin demokratikleşmesine ve sosyal ekonomik gelişmesine önemli katkı sağlayacağına inanır; bu nedenle de, demokratik kooperatiflerin ülkede yaygınlaşmasını ve güçlenmesini önemser.
CHP, bu bağlamda gençlerin ve kadınların da demokratik kooperatifçilik hareketine katılımlarının sosyal ve ekonomik gelişme için yararlarına inanır.
CHP, demokratik kooperatiflerin halkı örgütlendirerek, eşitsizliklerin aşılmasına, üretici emeğinin değerlendirilmesine ve dar gelirli tüketicinin pahalılıktan korunmasına katkı sağlayacakları görüşündedir.
CHP, demokratik kooperatiflerin tarımsal sanayinin geliştirilmesinde, dar gelirli üretici ve tüketiciye kredi kolaylıkları sağlanmasında ve sosyal konut üretiminde önemli katkıları olabileceği inancındadır.
CHP, demokratik kooperatiflerin verimli yatırımlarını özendirecek; sermaye ve yönetimine demokratik kooperatifler ve üst birliklerin egemen olacakları bir Kooperatifler Bankası’nın kurulmasını özendirecektir.
Tarım ve tarım dışı tüm kooperatiflerin (tarım kredi ve tarım satış dahil) tek tek bir Demokratik Kooperatifler Yasası içerisinde toplanmaları sağlanacak; Kooperatif Üst Birlikleri siyasi müdahalelerden arındırılacaktır.
Ülke düzeyinde demokratik kooperatifçilik üzerinde yaygın eğitim olanağı sağlanacak; bu amaçla, eğitim sisteminde kooperatifçiliğe yeterince yer verilecek; kooperatif üst örgütlerinin ortak ve ortak dışı eğitim yapmak üzere yapılanmaları desteklenecektir.
e) Engellilere Duyarlı Toplum
Engelli bireylerimizin korunması, rehabilitasyonu ve istihdam olanaklarına kavuşturulması, ülkemizin en çok gözardı edilmiş konularından biridir. Engellilerin sorunları bireylerin acıma ve yardım duygularına terk edilemez.
Engellilerin türü ve derecesi ne olursa olsun, tüm engelliler devletin özel ilgi, destek ve korunmasından yoksun bırakılmamalıdır. CHP, engellilere yaşamı kolaylaştıracak, çevreye uyumlarını sağlayacak, üretkenliklerini artıracak, her türlü devlet desteğini ve olanaklarını sağlayacaktır.
CHP, tüm engellilerin, bakmakla yükümlü oldukları aile fertleri ile beraber, eğitim, korunma, istihdam edilebilir beceriler kazanma, kişiliğin gelişimi ve toplumda kaynaşma süreçlerin tümünden yararlanmalarını amaçlamaktadır. Engellilerin yeterli eğitimi alabilmeleri için gerekli koşullar devletçe geliştirilecek ve desteklenecektir.
CHP yönetiminde, engellilere yardım yaşam boyu kesintisiz sürdürülecektir. Bu yardım, yerel yönetimlerin eş güdümünde, devletin ve gönüllü kuruluşların katkılarıyla gerçekleştirilecektir.
Ağır gelişen, tam gelişmeyen veya zihnen engelli çocukların özel yöntemlerle eğitimleri, çalışma olanağına kavuşturulmaları ve topluma kazandırılmaları için özel projeler uygulamaya konulacaktır.
Engellilerin konumunun ticari istismar konusu olması önlenecektir. Belli işleri yapabilecek durumda olan bütün engelli kişilere gerekli meslek ve sanat eğitimi olanağı devletçe sağlanacak; engelli kişilere yeteneklerine uygun iş verilmesi kuralı daha etkin yaptırımlara ve özendirici önlemlere bağlanacaktır.
Engellilerin yaşamlarını kolaylaştıracak tüm teknolojik olanaklar sağlanacak; fiziki eksiklerini, en gelişmiş teknolojik gereçlerle asgari ölçülere indirebilmeleri için gerekli kaynak ve ortam devletçe sağlanacaktır.
CHP, bu kurallar içinde, her tür ve düzeyde engellilerin yaşamsal koşullarının, eğitsel, örgütlü, hukuksal ve işlevsel bütünsellik çerçevesinde iyileştirilmesini görev bilmektedir.