2.5.SAĞLIKLI, DENGELİ BÜYÜYEN EKONOMİ

a)    Tarım, GAP, Toprak Reformu

Cumhuriyet Halk Partisi, potansiyeli yeterince değerlendirilmeyen, verimsiz, rekabet gücü zayıf, gizli işsizliğin hakim olduğu tarım sektöründe yapısal bir dönüşümü hedef almaktadır. Böylelikle; tarım sektörü “bitkisel ağırlıklı” yapıdan “tarımsal ağırlıklı” bir yapıya dönüştürülecektir.

CHP, tarım üreticilerinin, üretim sürecinin etkinleştirilmesi, üretilen ürünlerin işlenmesi, pazarlanması ve en yüksek düzeyde değerlendirilmesi için demokratik kooperatiflerde örgütlenmelerini özendirecektir. CHP, Avrupa Topluluğu’na geçiş sürecinin ortaya koyacağı dinamikleri dikkate alarak, üreticilerin, vakıf ve çok ortaklı anonim şirket gibi örgütlenmelerle de pazar koşullarına uyum sağlamalarını gözetecektir.

CHP iktidarında, ülke ekonomisine katkı, üreticilerin gelirlerinin geliştirilmesi, üretkenliğin artırılması kriterleri dikkate alınarak, zorlayıcı olmayan özendirici önlemlerle, tarımda üretimin makro ölçekte planlanması amaçlanacaktır. Tarım planlamasının uygulamasında kooperatiflerin ve kooperatif üst birliklerinin öncülüğü sağlanacaktır.

Bu anlayışla, halen ihtiyaç fazlası olan, üretimleri makro boyutta rasyonel olmayan belirli bitkisel ürünlerin daha verimli başka ürünlerle ikame edilmesi hedef alınacaktır.

Tarımda verimin hava koşullarına bağlı olmaktan çıkarılması için sulu tarıma geçiş hızlandırılacak; bu amaçlı yatırımlara ağırlık verilecek, su kaynaklarının tarımda yaygın ve adil kullanımı sağlanacaktır.

İleri tarım ve teknik ve teknolojilerinin sektörde yaygınlık kazanması desteklenecek; biyoteknolojideki gelişmelerin tarım sektörüne aktarılması hedef alınacaktır.

CHP iktidarında, ileri seracılık tekniklerinin yaygın kullanımı, gübre, tohumluk, ilaç ve verimliliği artırıcı diğer girdilerin yeterince kullanımı ve kalitenin geliştirilmesi özendirilerek, desteklenecek; tarım sektörü modern işletmecilik yapısına kavuşturulacaktır.

Kadastro çalışmaları, toprak envanteri ve envanteri ve kapsamlı toprak tahlilleri tamamlanacak; çiftçiye yol gösterecek, destek sağlayacak labaratuvarların ülke genelinde yaygınlaştırılması, bu amaçla yeterli birikim ve sayıda teknisyenin gerekli yörelerde istihdamı sağlanacaktır.

CHP yönetiminde, Ziraat Bankası, sadece tarım, hayvancılık, balıkçılık, ormancılık ve gıda sektörüne yönelik, küçük üreticilere ağırlık veren bir ihtisas bankacılığı anlayışına yöneltilecektir.

Ülkemizde ortalama tarım arazisi büyüklüğünün verimli üretimi sağlama açısından yetersizliği dikkate alınarak, tarım alanlarının gönüllü olarak toplulaştırılması, toplu olarak işletilmesi için özendirici önlemler alınacaktır. Demokratik kooperatifçiliğin bu süreçte etkinliği sağlanacaktır. Bu anlayışla, Veraset Yasası’nda toprak bölünmesinin aşırı boyutlara ulaşmasını engelleyecek düzenlemeler yapılacaktır.

CHP, “Güney Anadolu Projesi”ni (GAP) tüm boyutları ile bir bütün olarak ele alacak; dengeli bir şekilde bir “toplumsal gelişme projesi” niteliğinde hızla gerçekleştirilmesini sağlayacaktır.

GAP’a yönelik temel girdi ve gıda tesislerinin, dışa açık uzun vadeli bölgesel planlama perspektifi içinde geliştirilmeleri özendirilerek, desteklenecektir.

CHP iktidarında, GAP Bölgesi öncelikli olmak üzere, demokratik kooperatifçiliği temel alan, verimli işletmecilik kriterlerini gözeten adil ve etkili bir “Toprak Reformu” ile Güneydoğu ve Doğu Anadolu’da verimli ve çağdaş bir tarım yapısına ulaşılarak, feodal koşullar aşılacaktır.

b)    Hayvancılık ve Su Ürünleri

CHP, son on yıldır dışlanan hayvancılığa, “özel önem taşıyan” sektör anlayışı ile yaklaşacak; mera ve ahır besiciliğini yöre koşullarını gözeterek destekleyecek; kümes hayvancılığı, ipek böcekçiliği, arıcılık gibi faaliyetler ile hayvansal ürünlere dayalı gıda sanayiinin gelişmesini özendirecektir.

Yüksek vasıflı kültür ırklarının soy kütüğü ve verim kayıtlarının tutulmasında ve ürünlerin pazarlanmasında görev üstlenecek Hayvan Yetiştiricileri Birlikleri’nin kurulması ve faaliyetleri desteklenecektir.

Hayvan sağlığını koruma tedbirleri Uluslararası Cenevre Anlaşması normları içinde devlet sorumluluğu anlayışıyla sürdürülecek, hayvan Islah Kanunu’nun işlerliği sağlanacaktır.

Hayvansal üretimin yoğun olduğu yörelerimizde, merkezi köylerde sürekli veteriner hekim ve teknisyen barındıran birimler oluşturulacaktır.

CHP iktidarında, ülkemizin doğal koşullarının sağladığı tüm olanaklardan yararlanılarak, deniz, tatlı su ve kültür balıkçılığının geliştirilmesi hedef alınacak; açık deniz balıkçılığı özendirilecek; balık rezervlerini koruyucu ve geliştirici önlemler etkinleştirilecektir.

Hayvancılık ve su ürünleri sektörlerinde demokratik kooperatifçiliğin gelişmesi desteklenecek; Ziraat Bankası’nın bu kesimlere yönelik faaliyetlerinin etkinleştirilmesi sağlanacaktır.

CHP, bu kesimin gelişmesine süreklilik kazandırmak, ıslah, sağlık ve teknik hizmet örgütlenmesini desteklemek, teknolojik gelişmeler doğrultusunda yönlendirmek amacıyla “Hayvancılık ve Su Ürünleri Bakanlığı” kuracaktır.

c)     Enerji ve Doğal Kaynaklar

Enerjinin ülke gelişmesi ve sanayileşmedeki belirleyici konumunun bilinci ile CHP, enerji talebinin her dönemde yeterince, en verimli ve emniyetli koşullarda, doğayı tahrip etmeden, çevreyi kirletmeden sağlanmasını, bu amaçla her türlü teknoloji ve olanağın gereğince değerlendirilmesini, öncelikli politika olarak benimsemektedir.

CHP, enerji talebinin karşılanmasında yurt içi doğal kaynakların değerlendirilmesine öncelik verecek; enerji arzında doğabilecek yetersizlikleri önlemek amacıyla, gerektiğinde, dış kaynaklardan beslenecek tesislerin devreye sokulmasında tereddüt edilmeyecektir.

CHP yönetiminde, kaynak ve temin yeri açısından dengeli bir arz çeşitlendirilmesine gidilerek, az sayıda kaynağa ve belirli teknolojilere bağımlılık aşılarak güvenilir bir enerji arz yapısı oluşturulacaktır.

Elektrik sektörü yatırım ve üretim faaliyetleri, yeterli miktar ve kalitede enerjinin; ucuz, yerinde, zamanında, güvenilir ve sürekli olarak, ülke ve kullanıcı için en ekonomik şekilde sunulmasını gerçekleştirecek şekilde planlanacak ve yürütülecektir.

Türkiye’nin, önümüzdeki uzun yıllarda, gelişmenin, sanayileşmenin ve kentleşmenin yaratacağı elektrik talebinin aksaksız karşılanmasını sağlayacak tesislerin kurulması temel politika olacaktır. Bunun için gerekli tüm önlemler alınacaktır.

Stratejik nitelikte olan elektrik üretim, iletim ve dağıtım faaliyetleri, kamu kesimince, yeterli ve yedeğe sahip, güvenilir ve emniyetli bir sistem oluşturma anlayışı ile yürütülecektir.

Elektrik üretiminde, özellikle düşük potansiyelli hidrolik kaynakların değerlendirilmesi ve ihtiyaç duyulması halinde dış kaynakla beslenecek tesislerin kurularak, işletilmesinde özel sektörün ilgi ve birikimi özendirilecektir.

Elektriğin geri kalmış yörelere ve sanayiye, işletmeci kuruluşlara yük getirmeden, uygun fiyatlarla verilmesi hedef alınacaktır. Bu hususta AB ile entegrasyon sürecinin koşullarına uyum gözetilecektir.

CHP iktidarında, halkın ısınma ihtiyacı için gerekli enerji kaynakları ekonomik koşullarda, zamanında ve yeterince sağlanacaktır.

Doğalgazın, yurtdışından birden fazla kaynaktan beslenerek ülke genelinde daha yaygın olarak kullanımını, ekonomik kriterleri gözardı etmeden hedeflenecektir.

Öncelikle hidrolik enerji olmak üzere, jeotermal ve güneş enerjisi gibi yenilenebilir enerji kaynaklarından daha büyük oranlarda yararlanılabilmesi amaçlanacaktır.

CHP, başta Karadeniz Bölgesi olmak üzere ülkemizin henüz kanıtlanmamış petrol rezervlerinin geliştirilmesini; petrol ve doğalgaz üretiminin artırılmasını; Bağımsız Türk Cumhuriyetleri ile petrol arama ve işletme konularında işbirliğine yönelinmesini hedef almaktadır.

CHP yönetiminde, üretimden tüketime kadar bütün aşamalarda, enerji kaynaklarının uygun teknolojilerle, verimli ve ekonomik şekilde kullanılması sağlanacak; enerji tasarrufuna yönelik projeler desteklenecek, özendirilecektir.

CHP, doğal kaynakların, madenlerin ve su kaynaklarının ulusal çıkarlar ve toplum yararına, ekonomik kriterler ve çevreye duyarlılık ilkeleri çerçevesinde, en rasyonel ve verimli şekilde değerlendirilmesini sağlayacaktır.

d)    Ulaşım ve İletişim

Sanayileşme ve bilgi toplumuna geçiş sürecinde ulaşım ve iletişim hizmetlerinin önem ve önceliği giderek artmaktadır.

Bireyin özgürleşmesinin, ekonomide birikim ve dinamiklerin sistemle bütünleşmesinin, toplumsal gelişmenin hızlandırılmasının demokrasinin derinleştirilmesinin “ulaşım” ve “iletişim” ile yakın bağımlılığını dikkate alan CHP, bu sektörlerdeki eksiklikleri gidermeyi, teknolojik yapılanmaları sürdürmeyi önemli bir hedef olarak görmektedir.

CHP, bu anlayışla, ülkenin her köyüne ve mezrasına her mevsim ulaşabilmesini sağlayacak karayolu ağının tamamlanmasını temel hedef almaktadır.

Karayolu şebekesi kademeler halinde uluslararası standartlara kavuşturulacak; ülkenin gelişme aksları ve merkezleri yurtdışı çıkış kapılarına ekspres yollarla bağlanacak; yıllardır ihmal edilen demiryolu ve denizyolu taşımacılığı geliştirilecektir.

CHP, sosyal getirisi değerlendirilerek metropollerin oluştuğu önemli yerleşim merkezlerini hızlı tren sistemi ile bağlamayı; demiryollarının altyapı ve işletmeden kaynaklanan eksikliklerini gidermeyi; demiryolu taşımacılığının ülke yük taşımacılığında daha yoğun görev üstlenmesini hedef almaktadır.

CHP, çağın hızlı ve konforlu ulaşım istemlerini gözeterek, ülkenin her yöresine hava ulaşımının sağlanmasını, bu konudaki altyapı yetersizliklerinin hızla giderilmesini öngörmektedir.

CHP yönetiminde, deniz taşımacılığı geliştirilirken, limanların ve barınakların kapasitelerinin artırılması, teknolojik olanaklara kavuşturulmaları, çağdaş anlayışla işletilmeleri sağlanacaktır.

Boru ile ham petrol ve petrol ürünleri taşımacılığı geliştirilerek, yaygınlaştırılırken, şehirlerarası trafik yükünde de belirli rahatlık ve güvenlik yaratılacaktır.

CHP, kent ulaşım hizmetlerindeki yetersizlikleri ve şehir içi yoğun trafik sorununu önemsemektedir. CHP, tüm büyük kentlerin kademeler halinde metro ve raylı sistemlerle toplu taşıma olanaklarına kavuşmalarını sağlayacaktır.

CHP, iktidarında, iletişimdeki tüm yenilik ve teknolojik gelişmelerin ülkemize de süreklilik içinde aktarılması amaçlanacak; ülkenin her yöresi uydular aracılığı ile çağdaş iletişim olanaklarına kavuşturulacaktır.

e)    Denizcilik

Üç tarafı denizlerle çevrili olan ve 27 ili bu kıyı şeridinde yer alan ülkemiz, denizcilik alanında sahip olduğu bu potansiyeli, ekonomik ve toplumsal yarar açısından bugüne kadar yeterince değerlendirememiştir.

CHP, denizcilik sektörünü önemsemekte; deniz taşımacılığını, deniz ticareti filomuzu ve onun alt yapısını hızla geliştirmeyi hedef almaktadır.

Dünya ölçeğinde yetersiz ve oldukça yaşlı konumda olan deniz ticaret filosunun yenilenmesi ve kapasitesinin artırılması için özel girişimciler özendirilecek, kolaylıklar sağlanacaktır.

Gemi inşa sanayi başta olmak üzere, taşımacılık hizmetlerinin ve limanların koşul ve olanaklarının dengeli bir çerçevede geliştirilmesi; çağdaş teknoloji ve donanımın sektöre aktarılması; sektörün eleman ve kalifiye personel ihtiyacının karşılanması için özgün hizmet içi eğitim hizmetlerinin artırılması amaçlanacaktır.

CHP’nin sektöre verdiği önem doğrultusunda, Denizcilik Bakanlığı’nı oluşturarak, hizmetlerin eşgüdüm ve etkinlik içinde yönlendirilmesi sağlanacaktır.

CHP yönetiminde, devlet, denizcilik sektöründe genel politikaları belirleyici, yönlendirici, sektöre yeni boyutlar kazandırıcı, iç ve dış deniz ulaştırmasında sorunları çözümleyici rol oynayacak; sektörde yer alan odalarla yakın dayanışma ve işbirliği içinde olacaktır.

f)      Turizm

Cumhuriyet Halk Partisi, turizmin ülke kalkınmasında önemli bir araç olduğuna, insanlarımızın dinlenme gereksinimlerinin yeterince karşılanmasının ise, toplumların önemli öncelikleri arasında yer alması gerektiğine inanmaktadır.

Turizmin geleceğinin güvence altına alınabilmesi için; turizmin mekansal, niteliksel ve türlerine göre dengeli dağılımı ve geliştirilmesi önemsenecektir.

CHP, bu anlayışla turizmi geliştirirken; tüketici isteklerine duyarlı, dinamik rekabete dayalı etkin bir turizm ekonomisinin oluşumuna öncelik verecektir. Bu amaçla, çevreye duyarlı, doğal ve kültürel değerlerimizin sağlıklı kullanımı ve korunmasını gözeten, kaynakların en rasyonel şekilde değerlendirilmesine olanak sağlayan, çağdaş ve ulusal değerlerimizle tutarlı bir turizm politikası uygulanacaktır.

CHP, turizm faaliyetlerinin yönlendirilmesinde, mevcut merkeziyetçi yapıdan belirli ölçülerde yerelleşmeye geçilmesini; sektörün Turizm Bakanlığı’nın eşgüdümünde, ancak yerel yönetimler ve Turizm Meslek Örgütleri etkinliğinde yönetilip, yönlendirilmesini öngörmektedir.

Büyük ölçüde dışa bağımlı gelişen ülke turizmi, kriz dönemlerinde yaşaması olası sıkıntıları aşabilmesi için, iç turizm hareketi ile desteklenecektir. Bu amaçla; gençler, emekliler ve çalışanlar için oluşturulacak tatil kredisi olanaklarıyla, turizm sektörünün bütün yıla yayılması özendirilirken; insanımızın uygun koşullarda tatil gereksinimleri karşılanmış olacaktır.

Değişen tüketici tercihleri ve ülkemizin arz potansiyelleri dikkate alınarak, pazarlanabilir ürün çeşitliğinin yaratılması amaçlanacaktır.

Turizmde örgütlü kuruluşlar ile ilgili yasal düzenlemeler ivedilikle yapılacak; her alanda örgütlülük özendirilecektir. Bu bağlamda Seyahat Acentaları Birliği Yasası yeniden düzenlenecek; konaklama sektörü, ulaşım ve rehberlik birimleri de kendi yasalarına kavuşturulacaktır.

CHP, turizm sektörünü dış pazarlama sorunlarının aşılmasını, var olan yatak kapasitelerinden en verimli ve gelir getirici şekilde yararlanılmasını, kamu kesimince katkı sağlanması gereken bir sorumluluk alanı olarak görmektedir. CHP iktidarında, mevcut tesislerde doluluk oranlarını artırıcı, faaliyet mevsimini uzatıcı ve nitelik yükseltici önlemler alacaktır. Bu bağlamda,  seyahat acentaları tur operatörlüğüne özendirilecek, tur operatörlerinin dış ülkelerde etkinliklerinin artırabilmeleri, dış pazarlama sürecinde daha ağırlıklı yer alabilmeleri için yoğun destek sağlanacaktır.

CHP iktidarında, turizm sektöründe doğrudan ve dolaylı olarak hizmet verenlerin sayıca yeterli düzeye getirilmesi, bilgi ve becerilerinin eğitimle geliştirilmesi hedef alınacaktır.